Decyzja o rozpoczęciu psychoterapii często nie przychodzi łatwo. Może poprzedzać ją wiele tygodni lub miesięcy zastanawiania się, czy problem rzeczywiście wymaga pomocy specjalisty, jak będzie wyglądała rozmowa i czy uda się swobodnie opowiedzieć o swoich doświadczeniach. Kiedy w końcu pojawia się gotowość do umówienia spotkania, pozostaje jeszcze jedna ważna kwestia – wybór odpowiedniego psychoterapeuty.

Nie zawsze pierwsza osoba, do której trafimy, okaże się specjalistą, z którym będziemy chcieli pracować przez kolejne miesiące. Nie oznacza to jednak, że psychoterapia nie jest dla nas. Pierwsze spotkanie służy między innymi wzajemnemu poznaniu się, przedstawieniu powodów zgłoszenia oraz sprawdzeniu, jak czujemy się w kontakcie z terapeutą. Czasami potrzeba więcej niż jednej konsultacji, aby móc ocenić, czy dana relacja daje poczucie bezpieczeństwa i przestrzeń do szczerej rozmowy.

Warto więc wiedzieć, na co zwrócić uwagę podczas wyboru specjalisty, czego można oczekiwać od pierwszej sesji oraz które odczucia są naturalnym elementem rozpoczynania terapii. Świadome podejście do pierwszych spotkań pozwala uniknąć sytuacji, w której początkowy stres lub chwilowe rozczarowanie prowadzą do całkowitej rezygnacji z poszukiwania odpowiedniej pomocy.

Spis treści

1. Dlaczego wybór psychoterapeuty ma znaczenie?
2. Co warto sprawdzić przed umówieniem pierwszej sesji?
3. Jak wygląda pierwsze spotkanie z psychoterapeutą?
4. Na co zwrócić uwagę podczas pierwszych konsultacji?
5. Dlaczego po pierwszej sesji możesz mieć mieszane odczucia?
6. Kiedy warto poszukać innego psychoterapeuty?
7. Jak dać sobie czas na podjęcie decyzji?
8. FAQ – najczęściej zadawane pytania

Dlaczego wybór psychoterapeuty ma znaczenie?

Psychoterapia opiera się w dużej mierze na regularnym kontakcie i relacji budowanej pomiędzy klientem a terapeutą. Dlatego znaczenie mają nie tylko kwalifikacje specjalisty, ale również to, czy podczas rozmowy można stopniowo poczuć się wystarczająco bezpiecznie, aby poruszać osobiste i niekiedy trudne tematy.

Nie oznacza to, że od pierwszych minut musi pojawić się pełne zaufanie czy poczucie całkowitej swobody. Relacja terapeutyczna rozwija się z czasem. Już podczas początkowych konsultacji można jednak obserwować sposób prowadzenia rozmowy i własne reakcje.

Warto zwrócić uwagę między innymi na:

• sposób, w jaki terapeuta prowadzi rozmowę,
• przestrzeń pozostawianą na swobodne wypowiedzi,
• szacunek wobec granic i decyzji klienta,
• sposób reagowania na trudne emocje,
• jasność zasad dotyczących dalszej współpracy,
• własne poczucie bezpieczeństwa podczas spotkania.

Nie trzeba szukać terapeuty, przy którym od razu „poczuje się chemię”. Ważniejsze jest stopniowe budowanie przekonania, że można przy tej osobie mówić również o sprawach trudnych, wstydliwych czy niejednoznacznych.

Co warto sprawdzić przed umówieniem pierwszej sesji?

Wybór psychoterapeuty nie powinien opierać się wyłącznie na zdjęciu, lokalizacji gabinetu czy pierwszym wolnym terminie. Jeszcze przed umówieniem konsultacji warto poświęcić kilka minut na zapoznanie się z informacjami dotyczącymi doświadczenia i sposobu pracy specjalisty.

Przede wszystkim można sprawdzić:

• wykształcenie psychoterapeuty,
• ukończoną lub realizowaną szkołę psychoterapii,
• doświadczenie zawodowe,
• obszary, w których terapeuta pracuje,
• nurt psychoterapeutyczny,
• korzystanie z regularnej superwizji,
• możliwość terapii indywidualnej lub terapii par,
• dostępność spotkań stacjonarnych i online.

Warto również przeczytać opis terapeuty. Nie chodzi o znalezienie osoby, której zainteresowania będą idealnie odpowiadały naszej sytuacji, ale o wstępne sprawdzenie, czy dany specjalista zajmuje się problemami podobnymi do tych, z którymi chcemy zgłosić się na terapię.

Jak wygląda pierwsze spotkanie z psychoterapeutą?

Pierwsza sesja zwykle różni się od spotkań odbywających się już w trakcie właściwego procesu terapeutycznego. Jest przede wszystkim okazją do poznania się oraz rozmowy o powodach poszukiwania pomocy.

Terapeuta może zapytać między innymi o:

• powód zgłoszenia się na psychoterapię,
• aktualne trudności,
• ważne wydarzenia z ostatniego okresu,
• wcześniejsze doświadczenia z terapią,
• relacje z innymi osobami,
• oczekiwania związane z psychoterapią,
• obszary życia, w których potrzebna jest zmiana.

Nie trzeba jednak przygotowywać wcześniej kompletnej historii swojego życia ani dokładnie wiedzieć, co powiedzieć. Wiele osób rozpoczyna konsultację od prostego stwierdzenia, że od pewnego czasu nie radzi sobie z konkretną sytuacją albo nawet że trudno im określić, co właściwie jest problemem.

Pierwsze spotkania mogą służyć właśnie temu, aby wspólnie przyjrzeć się sytuacji i stopniowo nazwać obszary, które wymagają dalszej pracy.

Na co zwrócić uwagę podczas pierwszych konsultacji?

Pierwsza konsultacja działa w dwie strony. Psychoterapeuta poznaje sytuację osoby zgłaszającej się po pomoc, ale również klient może sprawdzić, czy odpowiada mu sposób pracy konkretnego specjalisty.

Dlatego podczas pierwszych spotkań warto obserwować nie tylko to, jakie pytania zadaje terapeuta, ale również własne reakcje.

Można zastanowić się:

• Czy czuję, że terapeuta mnie słucha?
• Czy mam przestrzeń na dokończenie swojej wypowiedzi?
• Czy mogę powiedzieć, że czegoś nie rozumiem?
• Czy moje emocje i doświadczenia nie są bagatelizowane?
• Czy terapeuta jasno odpowiada na pytania dotyczące zasad współpracy?
• Czy respektuje moje granice?
• Czy wiem, jak mogą wyglądać kolejne spotkania?
• Czy mimo stresu widzę możliwość dalszej rozmowy z tą osobą?

W profesjonalnych ośrodkach psychoterapii ważne znaczenie mają również przygotowanie zawodowe specjalistów, praca zgodna z zasadami etycznymi oraz regularna superwizja. Przykładem miejsca, w którym można zapoznać się z zespołem psychoterapeutów oraz dostępnymi formami terapii, jest Centrum Psychoterapii i Edukacji Razem i Osobno – https://razemiosobno.pl/. Ośrodek prowadzi psychoterapię indywidualną i terapię par, zarówno stacjonarnie w Warszawie, jak i online.

Dlaczego po pierwszej sesji możesz mieć mieszane odczucia?

Pierwsze spotkanie z psychoterapeutą może wywołać bardzo różne emocje. Dla części osób pojawia się ulga związana z tym, że w końcu udało się powiedzieć komuś o problemie. Inni wychodzą z gabinetu zmęczeni, zestresowani albo zastanawiają się, czy powiedzieli za dużo lub za mało.

Takie odczucia nie muszą oznaczać, że spotkanie przebiegło źle.

Po pierwszej sesji może pojawić się:

• ulga,
• smutek,
• zmęczenie,
• napięcie,
• zawstydzenie,
• niepewność,
• potrzeba przemyślenia rozmowy,
• obawa przed kolejnym spotkaniem,
• poczucie, że trudno jeszcze ocenić terapeutę.

Rozmowa o osobistych doświadczeniach z osobą, którą widzi się po raz pierwszy, może być zwyczajnie trudna. Szczególnie jeśli wcześniej pewne tematy były długo unikane lub nie były omawiane z nikim innym.

Dlatego nie warto oceniać całej psychoterapii wyłącznie przez pryzmat tego, czy po pierwszej sesji pojawiło się natychmiastowe poczucie poprawy.

Kiedy warto poszukać innego psychoterapeuty?

Danie sobie czasu nie oznacza, że trzeba kontynuować terapię z każdą osobą, do której się trafi. Jeśli sposób prowadzenia spotkania budzi poważny dyskomfort albo zachowanie terapeuty przekracza granice, można zdecydować się na konsultację u innego specjalisty.

Do ponownego przemyślenia wyboru terapeuty mogą skłaniać między innymi sytuacje, w których:

• klient czuje się regularnie oceniany lub wyśmiewany,
• terapeuta bagatelizuje zgłaszane problemy,
• nie respektuje wyznaczanych granic,
• narzuca konkretne decyzje życiowe,
• trudno uzyskać informacje o jego przygotowaniu zawodowym,
• zasady spotkań pozostają niejasne,
• terapeuta składa nierealistyczne obietnice szybkiego rozwiązania problemu,
• po kilku konsultacjach nadal nie ma możliwości swobodnego porozmawiania o swoich wątpliwościach.

Sama zmiana terapeuty nie oznacza porażki. Psychoterapia jest procesem wymagającym zaangażowania, dlatego znalezienie osoby, z którą możliwe będzie zbudowanie odpowiedniej relacji terapeutycznej, ma duże znaczenie.

Jak dać sobie czas na podjęcie decyzji?

Jednym z częstszych błędów jest oczekiwanie, że już po pierwszej godzinie będzie wiadomo, czy psychoterapia „działa”. Początkowe spotkania mają przede wszystkim charakter konsultacyjny i służą wzajemnemu poznaniu oraz określeniu obszarów dalszej pracy.

W Razem i Osobno pierwszym krokiem jest konsultacja terapeutyczna obejmująca zazwyczaj od jednego do trzech spotkań. W tym czasie omawiany jest problem, obszary wymagające zmiany oraz możliwy kierunek dalszej pracy. Jest to jednocześnie czas, w którym osoba zgłaszająca się na terapię może poznać terapeutę i zdecydować, czy chce kontynuować z nim proces.

Po pierwszych konsultacjach warto zadać sobie kilka pytań:

• Czy rozumiem, w jaki sposób będziemy pracować?
• Czy mogę otwarcie mówić o swoich wątpliwościach?
• Czy czuję, że moje granice są respektowane?
• Czy sposób prowadzenia rozmowy mi odpowiada?
• Czy jestem gotowy lub gotowa przyjść na kolejne spotkanie?
• Czy widzę możliwość stopniowego budowania zaufania?

Nie trzeba mieć stuprocentowej pewności. Wystarczającym powodem do kolejnego spotkania może być poczucie, że warto sprawdzić, jak ta relacja będzie rozwijała się dalej.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy po pierwszej sesji trzeba zdecydować się na dalszą terapię?

Nie. Pierwsze spotkanie lub kilka początkowych konsultacji może służyć poznaniu terapeuty, omówieniu problemu oraz sprawdzeniu, czy dana forma współpracy odpowiada osobie zgłaszającej się po pomoc.

Czy można zmienić psychoterapeutę po kilku spotkaniach?

Tak. Jeśli po kilku konsultacjach pojawia się przekonanie, że sposób pracy terapeuty nie odpowiada potrzebom klienta, można zdecydować się na spotkanie z innym specjalistą. Warto również – jeśli jest na to przestrzeń – porozmawiać o swoich wątpliwościach z obecnym terapeutą.

Czy podczas pierwszej sesji trzeba opowiedzieć o wszystkim?

Nie. To osoba korzystająca z psychoterapii decyduje, ile chce powiedzieć na danym etapie. Zaufanie i gotowość do poruszania bardziej osobistych tematów mogą rozwijać się stopniowo.

Artykuł sponsorowany